Dersa Ziwanî - 6 (Mesderê Karan)
Ma na derse de bala xo danê mesderê karan (fîîlan) ser. Kokê “kar”î û “sufîks”êk bêrê têhet û -bê ke rewşa karî kes yan zemanî wa girêdaye bo- nameyê karî bêro viraştiş, vanê “mesder”. Nimûne: berd + ene = berdene (bi tirki “götürmek”) kerd + ene = kerdene (bi tirki “yapmak”) ant + ene = antene (bi tirki “çekmek”) Kirdkî de di tewirî sufîksê (sonek) mesderê karan estê: 1) “-iş”, “-yîş” û “-îyayîş” 2) “-ene” û “-yene” Hem sufîksê mesderî “-ene”/“-yene” û hem zî “-iş”/“-yîş”/“-îyayîş” tayê mintiqayan de hem sey mesderê karî hem zî sey nameyî vajîyenê. Ma vajîn ke kerdene/kerdiş (yapmak, yapma) û dayene/dayîş (yapmak, yapma). Grûba Xebate ya Vateyî seba ke ziwanê nuştişî de asanî (rehetî) bibo, formê “-ene”/“-yene” sey sufîksê mesderî, formê “-iş”/“-yîş”/“-îyayîş”î zî sey sufîksê nameyî tercîh kerdê. Sufîksê “-iş”, “-yîş” û “-îyayîş” teqabulê sufîksanê “me” û “ma”yê tirkî kenê. Seke vanê “etme” û “yapma”. Yanî sufîksê “-iş”, “-yîş” û “-îyayîş” gama ke dusîyenê peyê karî ra, kar ra name ...

Yorumlar
Yorum Gönder