vengma

Seba ke destekê xo bi hêzanê pêşmergeyan bimusno, deyîrbaza kurde Helly Luv Festîvala Fîlman a Torontoyî de kincanê pêşmergeyan de vejîyaye sehne. Helly Luv ke her vejîyayîşê sehne de piştgirîya xo bi pêşmergeyan musnena, Facebook ser o da zanayene ke a sey destek kincê pêşmergeyan da xo ra. “Wexto ke ez ameya festîvale, her kesî mi ra pers kerd ke manaya cil û begê mi çik a. Mi organîzatoranê festîvale rê îzeh kerd ke pêşmergeyî seveknayoxê şarê kurdan ê. Mi ceribna ke eşkera bikerî ke pêşmergeyî seba yew dinyaya azad û aşte pêro danê. Noca ra ez wazena vajî ke selamê mi birayanê min ê pêşmergeyan rê esto. Kotî ke ez bibî, zerrîya mi tim leyê înan der a.” Festîvale de fîlmê Merdanî yê rejîsor Betîn Qubadî ame musnayene, tede Helly Luv kî rolê kay kena. Helly Luv bi xo kênaya yew pêşmergeyê verênî ya. A kurda verên a ke resmî beşdara Festîvala Fîlman a Torontoyî bîye.

Reya verên a ke resimê nîyanênî yenê dîyenê: teleskopê feza “Hubble”yî resimê asteroîdê ke lete beno antî û rusna ra dinya. Henî aseno ke tîje parçebîyayîşê asteroîdî vindarnena. Cismê asmênî yê bi nameyê P/2013 R3 aşma êlule kemerê asteroîdan mabênê Jupîter û Marsî de ame dîyene. Resimanê verênan hîna tam şekilo net nêmusnaybî, labelê netîceyê cigêrayîşî bî ke hîrê parçe yê. Badê ke teleskopê Hubbleyî resimî rusnay, amey dîyene ke des parce yê. Tayê hetta 200 metreyî derg ê. Par cêrabîyayîşê asteroîdan dest cikerdîbî. Seba ke tîje rotasyîonê (çerîxîyayîşê) asteroîdan tesîr kena, asteroîdî hîna hêdî lete benê. (Resim: ESA/Hubble)

Nameyê partîye Partîya Azadîya Kurdîstanî (PAK) a. Yew serr a ke PAK sey teşebus dest bi fealîyetê xo kena, 19. oktobre 2014 Dîyarbekir de êdî awankerdişê xo îlan kerd. Kombîyayîşê sazkerdişî de sîyasetmedar Mustafa Ozçelîk sey serekê pêroyî ame weçînitene. Kombîyayîş Dîyarbekir Sûr, otelê Green Parkî de ame viraştene. Beşdarî sazkerdox, endam û xeylê kesê silayîbîyayeyî bîy, sewbîna, Kurdîstanê Vakur û Başûrî û Ewropa ra sîyasetmedarê kurdî sey Sertaç Bucak, Îbrahîm Guçlu, Osman Ozçelîk, Îmam Tasçier û Halîm Îpek estbîy. Bi wendişê marşê kurdan Ey Reqib û aliqnayîşê alaya Kurdîstanî kombîyayîşî dest kerd ci. Qiseykerdişê serekê pêroyî Ozçelîkî de ame ardene ziwan ke Şêx Saîd, Seyîd Riza, Îhsan Nurî, Şêx Mehmûd Berzencî û Mele Mustafa Barzanî seba ke alaya Kurdîstanî azadane pêl bido, mucadele kerd. “Çiqas ke Helebce û Enfal bîy destpêkê Kurdîstanê Başûrî, hende kî qetlîamê Şengal û Kobanê benê destpêko tarîxî yê yewîye û dewletbîyayîşê kurdan.”

Albert von Le Coq  (1860–1930) Oryantalîstan mîyan de zaf merdiman Kirdkî/Zazakî ser o xebat kerdê. Ewil cigêrayoxanê ziwanî pê herfanê verênan metnî qeydkerdî. Badê cû nê metnî çarnayî herfanê latînkî. Labelê hîna  alfabeya transkrîpsiyon ameya gurenayiş. No zî semedê wendiş û famkerdişê nê metnan zehmetî virazeno. Kedê nê cigêrayoxan cayê xo nêvineno. Nê xabatan ra yew zî ê Albert von Le Coqî ya. Le Coq 8 Êlule serra 1860 de Berlîn de ame dinya. Eslê xo Fransiz o. Labelê keye înan bar kerd ameyî Almanya û o ca de ca dayo xo. Babîyê Le Coqî bazirganî kerdêne. Albert zî gureyê bazirganî de babîyê xo het de xebetîya. Serra 1881 de semedê bazirganî ya şi London. Dima ra  zî şi Amerîqa. Serra 1887 de wendişê xo qedîna, bi doxtorê tibbî. Serra 1900 de agêra, ame Berlîn û o ca de ca da xo. Albert von Le Coq, 21 Nîsan Serra 1930 de merd. Mudeyo derg muzeya etnolojî de xebetîya. Albertî karê xoyo esil doxtortî ra zêder arkeolojî û ziwan ser o xebatî kerdî. Ziwanê Tirkî,...

Not:  Seba nameyanê nêrkî (n), makî (m) ronîyayo.     Nameyê Şêngeyan Gome (n) Mezra (m) Dewe (m) Nahîya (m) Qeza (m) Wîlayet (n), Şaristan (n), Bajar (n) Tirkî Kirdkî Adıyaman Semsûr (n) Besni Bêsnî Çelikhan Çêlikan (n) Gerger Aldûş (n)  Gölbaşı Serê Golan (n) Kahta Kolik (n) Samsat Semsat (n) Sincik Tut

Dara Hênî  (Genç) qezaya  Çewlîg î ya. Hetê başûrê rojhelatî de Çewlîg ra 20 km dûrî ya. Xususîyeto tewr muhîm yê Dara Hênî no yo ke, mîyanê sînoranê aye de kirdkî ra teber sewbîna lehçe yan zî ziwan qisey nêbeno. Hetê dînî ra, goreyo ke verênî vanê, şarê mintiqaya Dara Hênî û dorûverê aye ra qismêko muhîm êzidî bîyo. Nimûne, mîyanê şarî de hema zî vajîyêno ke eşîra Taws, Tavz û Musyan hur kird ê û hetanî 200 serrî verê cû zî êzidî bîy. Dima, tayê şertanê cîya-cîyayan ra bîyê musluman. Dewê Dara Hênî yê ke nika sey muxtarîye hesibênê  65  heb ê. Nînan ra Valêre  (Çaytepe),  Sîwan  (Servi),  Warê Merge  (Yayla) û  Nederan  (Yenisu) nehîye yê. Mezrayê Dara Hênî zî  230  heb ê. Ma nameyê tirkî yê mehla û dewê ke sey muxtarî hesibênê tesbît kerdîy la na merhele de ma nêşay nameyê tirkî yê mezrayan tesbît bikin. Tesbîtkerdişê nameyan de seba ardimî ma kek Nîhatî rê û embazanê bînan rê zaf sipas kenê. Nameyê makî b...

      Ziwan, aletê pêkerdişê însanan o. Însanî yewbînan de bi ziwanî  pêkenî. Fikîr û hisîyatanê xo pê ziwanî nîşan danî. Beynateyê însanan û heywanan de ferqo tewr muhîm zî no yo. No ride ra verênan vato ke însan heywano natiq o. Natiq yew çekuya erebkî ya. Qeydeyo ke vanî manayê ci keso ke fikîrîyen (hizirîyen) û qalî ken o. Beynateyê ma û heywanan de ferqo tewr muhîm no yo. Ma eşkenî bifikîr û fîkranê xo zî eşkera biker. La heywanî naye nêeşkenî. Nîyo se heywanî zî sey ma wenî, şimenî, kuwenî ra, zêdîyênî û mirenî.